Η παρουσίαση αυτή δεν αποτελεί επιστημονική καταγραφή της χλωρίδας της περιοχής.
Είναι μια φωτογραφική αποτύπωση φυτών, θάμνων και δέντρων που συναντά κανείς στο χωριό μας.
Αυτό που εντυπωσιάζει είναι πως σε ελάχιστο χώρο – λίγα τετραγωνικά μέτρα γης – μπορεί να συνυπάρχει πλήθος διαφορετικών φυτών, θάμνων και δέντρων.
Ένα στοιχείο που φανερώνει τον πλούτο και την ποικιλία του φυσικού μας τοπίου.
Λουλούδια
Ο άγριος κρόκος είναι ένα από τα πρώτα λουλούδια που κάνουν την εμφάνισή τους το φθινόπωρο στη Μεγαλόχαρη.
Ξεφυτρώνει διακριτικά μέσα στα πεσμένα φύλλα, στις άκρες των δρόμων, σε πρανή και ξέφωτα, συχνά εκεί όπου δεν τραβά αμέσως την προσοχή.
Στην περιοχή μας συναντά κανείς περισσότερα από ένα είδη άγριου κρόκου.
Η παρουσίαση αυτή δεν επιχειρεί να τα διαχωρίσει επιστημονικά• αποτυπώνει απλώς ένα από τα είδη που εμφανίζονται κάθε φθινόπωρο και αποτελούν χαρακτηριστικό στοιχείο του φυσικού τοπίου της Μεγαλόχαρης.
Ανθίζει πριν εμφανιστούν τα φύλλα του και γι’ αυτό πολλές φορές περνά απαρατήρητος.
Μόνο αν σκύψει κανείς χαμηλά και παρατηρήσει το έδαφος ανάμεσα στα ξερά φύλλα και τη χαμηλή βλάστηση, μπορεί να τον διακρίνει να ξεπροβάλλει.
Παρά το μικρό του μέγεθος, ο άγριος κρόκος προσελκύει έντομα και συμβάλλει στη ζωή του φθινοπωρινού τοπίου, δείχνοντας ότι η φύση του χωριού μας παραμένει ενεργή και αυτή την εποχή.
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
Ξεφυτρώνει διακριτικά μέσα στα πεσμένα φύλλα, στις άκρες των δρόμων, σε πρανή και ξέφωτα, συχνά εκεί όπου δεν τραβά αμέσως την προσοχή.
Στην περιοχή μας συναντά κανείς περισσότερα από ένα είδη άγριου κρόκου.
Η παρουσίαση αυτή δεν επιχειρεί να τα διαχωρίσει επιστημονικά• αποτυπώνει απλώς ένα από τα είδη που εμφανίζονται κάθε φθινόπωρο και αποτελούν χαρακτηριστικό στοιχείο του φυσικού τοπίου της Μεγαλόχαρης.
Ανθίζει πριν εμφανιστούν τα φύλλα του και γι’ αυτό πολλές φορές περνά απαρατήρητος.
Μόνο αν σκύψει κανείς χαμηλά και παρατηρήσει το έδαφος ανάμεσα στα ξερά φύλλα και τη χαμηλή βλάστηση, μπορεί να τον διακρίνει να ξεπροβάλλει.
Παρά το μικρό του μέγεθος, ο άγριος κρόκος προσελκύει έντομα και συμβάλλει στη ζωή του φθινοπωρινού τοπίου, δείχνοντας ότι η φύση του χωριού μας παραμένει ενεργή και αυτή την εποχή.
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
Αστερωτό τριφύλλι (Αστεράκι)
Χαμηλό, ποώδες φυτό που φυτρώνει σε ξηρά και πατημένα εδάφη, σε λιβάδια, άκρες δρόμων και χωράφια.
Δεν ξεχωρίζει τόσο από το άνθος του όσο από τους χαρακτηριστικούς, σκληρούς, αστερωτούς καρπούς που σχηματίζονται μετά την άνθιση και μένουν στο έδαφος για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Οι καρποί του, με τις αιχμηρές απολήξεις, είναι εύκολα αναγνωρίσιμοι και κάνουν το φυτό γνώριμο σε όσους περπατούν στην ύπαιθρο, ακόμα και όταν αυτό έχει ξεραθεί.
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
Χαμηλό, ποώδες φυτό που φυτρώνει σε ξηρά και πατημένα εδάφη, σε λιβάδια, άκρες δρόμων και χωράφια.
Δεν ξεχωρίζει τόσο από το άνθος του όσο από τους χαρακτηριστικούς, σκληρούς, αστερωτούς καρπούς που σχηματίζονται μετά την άνθιση και μένουν στο έδαφος για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Οι καρποί του, με τις αιχμηρές απολήξεις, είναι εύκολα αναγνωρίσιμοι και κάνουν το φυτό γνώριμο σε όσους περπατούν στην ύπαιθρο, ακόμα και όταν αυτό έχει ξεραθεί.
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
Βερόνικα
(Veronica chamaedrys - Germander speedwell)
Μικρό, χαμηλό λουλούδι της άνοιξης που φυτρώνει ανάμεσα στα χόρτα, σε λιβάδια και ανοιχτές εκτάσεις.
Ξεχωρίζει για τα γαλάζια άνθη του με το ανοιχτόχρωμο κέντρο και εμφανίζεται συχνά σε ομάδες, χρωματίζοντας το τοπίο.
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
(Veronica chamaedrys - Germander speedwell)
Μικρό, χαμηλό λουλούδι της άνοιξης που φυτρώνει ανάμεσα στα χόρτα, σε λιβάδια και ανοιχτές εκτάσεις.
Ξεχωρίζει για τα γαλάζια άνθη του με το ανοιχτόχρωμο κέντρο και εμφανίζεται συχνά σε ομάδες, χρωματίζοντας το τοπίο.
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
Η Λουνάρια
(Lunaria annua)
Ποώδες φυτό(με μαλακό βλαστό, που δεν κάνει ξυλώδη κορμό) που φυτρώνει και αναπτύσσεται από τον χειμώνα και ανθίζει την άνοιξη.
Μετά την άνθιση σχηματίζει τους χαρακτηριστικούς, επίπεδους και στρογγυλούς καρπούς του, που μοιάζουν με μικρά νομίσματα, με το ασημί και υπόλευκο, σχεδόν διάφανο χρώμα τους.
Το φυτό Λουνάρια το συναντάμε σε άκρες δρόμων, λιβάδια και ανοιχτές εκτάσεις.
Αφού ξεραθεί, το φυτό διατηρεί τους καρπούς του για μεγάλο διάστημα και γι’ αυτό χρησιμοποιείται συχνά αποξηραμένο σε ανθοδοχεία και διακοσμητικές συνθέσεις.
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
(Lunaria annua)
Ποώδες φυτό(με μαλακό βλαστό, που δεν κάνει ξυλώδη κορμό) που φυτρώνει και αναπτύσσεται από τον χειμώνα και ανθίζει την άνοιξη.
Μετά την άνθιση σχηματίζει τους χαρακτηριστικούς, επίπεδους και στρογγυλούς καρπούς του, που μοιάζουν με μικρά νομίσματα, με το ασημί και υπόλευκο, σχεδόν διάφανο χρώμα τους.
Το φυτό Λουνάρια το συναντάμε σε άκρες δρόμων, λιβάδια και ανοιχτές εκτάσεις.
Αφού ξεραθεί, το φυτό διατηρεί τους καρπούς του για μεγάλο διάστημα και γι’ αυτό χρησιμοποιείται συχνά αποξηραμένο σε ανθοδοχεία και διακοσμητικές συνθέσεις.
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
Ανθύλλις
Ποώδες φυτό με χαρακτηριστικές ανθοκεφαλές, που αλλάζουν όψη μετά την άνθιση σχηματίζοντας σφαιρικούς καρπούς
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
Αγριόβικος
Vicia sp. (Οικογένεια: Fabaceae)
Ο αγριόβικος είναι αναρριχώμενο, ποώδες φυτό που συναντάμε συχνά σε χωράφια, πρανή και χορταριασμένες άκρες δρόμων.
Ξεχωρίζει από τα χαρακτηριστικά μωβ–βιολετί άνθη του, που σχηματίζουν μικρά τσαμπιά και γέρνουν ελαφρά προς τα κάτω.
Ανθίζει την άνοιξη και αποτελεί γνώριμη εικόνα της εποχής, μπλεγμένος μέσα στα χόρτα και τα αγριολούλουδα. Όπως όλα τα ψυχανθή, εμπλουτίζει το έδαφος και παίζει τον ρόλο του στη φυσική ισορροπία του αγρού.
Στην περιοχή μας είναι γνωστός απλώς ως αγριόβικος, χωρίς να γίνεται διάκριση είδους.
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
Vicia sp. (Οικογένεια: Fabaceae)
Ο αγριόβικος είναι αναρριχώμενο, ποώδες φυτό που συναντάμε συχνά σε χωράφια, πρανή και χορταριασμένες άκρες δρόμων.
Ξεχωρίζει από τα χαρακτηριστικά μωβ–βιολετί άνθη του, που σχηματίζουν μικρά τσαμπιά και γέρνουν ελαφρά προς τα κάτω.
Ανθίζει την άνοιξη και αποτελεί γνώριμη εικόνα της εποχής, μπλεγμένος μέσα στα χόρτα και τα αγριολούλουδα. Όπως όλα τα ψυχανθή, εμπλουτίζει το έδαφος και παίζει τον ρόλο του στη φυσική ισορροπία του αγρού.
Στην περιοχή μας είναι γνωστός απλώς ως αγριόβικος, χωρίς να γίνεται διάκριση είδους.
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
Αμάραντος (Αειζωόνιο)
Sempervivum sp.
Ο αμάραντος είναι πολυετές, παχύφυτο φυτό που σχηματίζει χαρακτηριστικές ροζέτες από σαρκώδη, μυτερά φύλλα. Το πράσινο χρώμα του συχνά κοκκινίζει στις άκρες, ιδιαίτερα όταν εκτίθεται στον ήλιο ή στο κρύο.
Φυτρώνει σε πέτρες, τοιχία, βράχια και παλιές σκεπές, αντέχοντας στην ξηρασία και στις δύσκολες συνθήκες. Πολλαπλασιάζεται εύκολα, δημιουργώντας μικρές παραφυάδες γύρω από το μητρικό φυτό, σχηματίζοντας συστάδες που κρατούν όλο τον χρόνο.
Στην περιοχή μας είναι γνωστός ως αμάραντος, όνομα που ταιριάζει στη μεγάλη αντοχή και τη μακροζωία του.
Sempervivum sp.
Ο αμάραντος είναι πολυετές, παχύφυτο φυτό που σχηματίζει χαρακτηριστικές ροζέτες από σαρκώδη, μυτερά φύλλα. Το πράσινο χρώμα του συχνά κοκκινίζει στις άκρες, ιδιαίτερα όταν εκτίθεται στον ήλιο ή στο κρύο.
Φυτρώνει σε πέτρες, τοιχία, βράχια και παλιές σκεπές, αντέχοντας στην ξηρασία και στις δύσκολες συνθήκες. Πολλαπλασιάζεται εύκολα, δημιουργώντας μικρές παραφυάδες γύρω από το μητρικό φυτό, σχηματίζοντας συστάδες που κρατούν όλο τον χρόνο.
Στην περιοχή μας είναι γνωστός ως αμάραντος, όνομα που ταιριάζει στη μεγάλη αντοχή και τη μακροζωία του.
Γαϊδουράγκαθο
(Carduus sp. / Cirsium sp.)
Το γαϊδουράγκαθο είναι ψηλό, ποώδες και έντονα αγκαθωτό φυτό, γνώριμο σε χωράφια, πρανή και ακαλλιέργητες εκτάσεις.
Ξεχωρίζει από τα σφαιρικά ή ωοειδή κεφάλια του, γεμάτα αγκάθια, και τα χαρακτηριστικά μωβ–ροζ άνθη που εμφανίζονται την άνοιξη και το καλοκαίρι.
Καθώς ωριμάζει, τα άνθη δίνουν τη θέση τους σε άσπρα, βαμβακώδη σπόρια που διασπείρονται εύκολα με τον άνεμο. Παρά την «άγρια» όψη του, αποτελεί σημαντικό φυτό για έντομα και επικονιαστές.
Στην περιοχή μας είναι γνωστό απλώς ως γαϊδουράγκαθο, χωρίς διάκριση είδους.
Γάλανθος
( Galanthus sp. )
Ο γάλανθος είναι μικρό, βολβώδες φυτό που ανθίζει μέσα στον χειμώνα ή στις αρχές της άνοιξης, συχνά ενώ το έδαφος παραμένει κρύο και υγρό.
Τα λευκά, καμπανοειδή άνθη του γέρνουν διακριτικά προς τα κάτω, δίνοντας την αίσθηση ευθραυστότητας, παρότι το φυτό είναι ιδιαίτερα ανθεκτικό.
Συναντάται σε δασώδη και ημισκιερά μέρη, ανάμεσα σε φύλλα και χαμηλή βλάστηση, και αποτελεί από τα πρώτα σημάδια ότι ο χειμώνας αρχίζει να υποχωρεί.
Στην περιοχή μας είναι γνωστός ως γάλανθος.
Δορύκνιο
Dorycnium hirsutum
(νεότερη ονομασία: Lotus hirsutus)
Το δορύκνιο είναι χαμηλό, πολυετές ποώδες φυτό της οικογένειας των ψυχανθών, που σχηματίζει πυκνές συστάδες και «χαλιά» στο έδαφος.
Ξεχωρίζει από τα λευκά άνθη του, τα οποία εμφανίζονται σε μικρές ομάδες, καθώς και από την έντονη τριχοφυΐα που καλύπτει βλαστούς, φύλλα και κάλυκες των ανθέων.
Ανθίζει την άνοιξη και συναντάται σε λιβάδια, πρανή και ακαλλιέργητες εκτάσεις, συχνά σε πετρώδη ή φτωχά εδάφη. Παρότι μοιάζει με τριφύλλι, δεν ανήκει στο γένος Trifolium και συχνά συγχέεται μαζί του λόγω της συγγένειας και της μορφής των ανθέων.
Στην περιοχή μας δεν έχει ξεχωριστή λαϊκή ονομασία και συνήθως περνά απαρατήρητο μέσα στη χαμηλή βλάστηση.
Dorycnium hirsutum
(νεότερη ονομασία: Lotus hirsutus)
Το δορύκνιο είναι χαμηλό, πολυετές ποώδες φυτό της οικογένειας των ψυχανθών, που σχηματίζει πυκνές συστάδες και «χαλιά» στο έδαφος.
Ξεχωρίζει από τα λευκά άνθη του, τα οποία εμφανίζονται σε μικρές ομάδες, καθώς και από την έντονη τριχοφυΐα που καλύπτει βλαστούς, φύλλα και κάλυκες των ανθέων.
Ανθίζει την άνοιξη και συναντάται σε λιβάδια, πρανή και ακαλλιέργητες εκτάσεις, συχνά σε πετρώδη ή φτωχά εδάφη. Παρότι μοιάζει με τριφύλλι, δεν ανήκει στο γένος Trifolium και συχνά συγχέεται μαζί του λόγω της συγγένειας και της μορφής των ανθέων.
Στην περιοχή μας δεν έχει ξεχωριστή λαϊκή ονομασία και συνήθως περνά απαρατήρητο μέσα στη χαμηλή βλάστηση.
Καμπανούλα
Campanula (γένος)
Η καμπανούλα είναι ποώδες αγριολούλουδο με λεπτό, εύκαμπτο βλαστό και χαρακτηριστικά μωβ–λιλά άνθη σε σχήμα καμπάνας.
Το άνθος αποτελείται από πέντε πέταλα που ενώνονται στη βάση και ανοίγουν προς τα έξω, σχηματίζοντας το γνώριμο καμπανοειδές σχήμα. Όταν ανοίξει πλήρως, φαίνονται καθαρά οι λευκοί, καμπυλωτοί στύλοι στο κέντρο.
Απαντάται σε λιβάδια, ξέφωτα, πρανή και άκρες μονοπατιών, συνήθως την άνοιξη και τις αρχές του καλοκαιριού.
Στη λαϊκή ονομασία αναφέρεται απλά ως καμπανούλα, λόγω του σχήματος του άνθους.
Campanula (γένος)
Η καμπανούλα είναι ποώδες αγριολούλουδο με λεπτό, εύκαμπτο βλαστό και χαρακτηριστικά μωβ–λιλά άνθη σε σχήμα καμπάνας.
Το άνθος αποτελείται από πέντε πέταλα που ενώνονται στη βάση και ανοίγουν προς τα έξω, σχηματίζοντας το γνώριμο καμπανοειδές σχήμα. Όταν ανοίξει πλήρως, φαίνονται καθαρά οι λευκοί, καμπυλωτοί στύλοι στο κέντρο.
Απαντάται σε λιβάδια, ξέφωτα, πρανή και άκρες μονοπατιών, συνήθως την άνοιξη και τις αρχές του καλοκαιριού.
Στη λαϊκή ονομασία αναφέρεται απλά ως καμπανούλα, λόγω του σχήματος του άνθους.
Η αγριομαργαρίτα (Bellis perennis) είναι πολυετές, χαμηλό φυτό των λιβαδιών και των ανοιχτών εκτάσεων.
Ξεχωρίζει για τα μικρά, φωτεινά άνθη της με λευκά πέταλα και κίτρινο κέντρο, που εμφανίζονται από νωρίς την άνοιξη.
Αποτελεί ένα από τα πιο γνώριμα και διακριτικά αγριολούλουδα της ελληνικής υπαίθρου.
Ξεχωρίζει για τα μικρά, φωτεινά άνθη της με λευκά πέταλα και κίτρινο κέντρο, που εμφανίζονται από νωρίς την άνοιξη.
Αποτελεί ένα από τα πιο γνώριμα και διακριτικά αγριολούλουδα της ελληνικής υπαίθρου.
Αγριοτριανταφυλλιά
(Rosa canina)
Η αγριοτριανταφυλλιά είναι φυλλοβόλος, αγκαθωτός θάμνος, πολύ διαδεδομένος στη φύση της περιοχής μας.
Ανθίζει την άνοιξη με απλά, λευκά ή ανοιχτορόζ άνθη, τα οποία προσελκύουν έντομα και μέλισσες.
Το φθινόπωρο δίνει τους χαρακτηριστικούς κόκκινους καρπούς (κυνόροδα), γνωστούς από τη λαϊκή χρήση για τις βιταμίνες τους.
Φυτρώνει σε πρανή, άκρες δρόμων, ξέφωτα και πετρώδεις πλαγιές, αποτελώντας κομμάτι της φυσικής βλάστησης του τόπου.
(Rosa canina)
Η αγριοτριανταφυλλιά είναι φυλλοβόλος, αγκαθωτός θάμνος, πολύ διαδεδομένος στη φύση της περιοχής μας.
Ανθίζει την άνοιξη με απλά, λευκά ή ανοιχτορόζ άνθη, τα οποία προσελκύουν έντομα και μέλισσες.
Το φθινόπωρο δίνει τους χαρακτηριστικούς κόκκινους καρπούς (κυνόροδα), γνωστούς από τη λαϊκή χρήση για τις βιταμίνες τους.
Φυτρώνει σε πρανή, άκρες δρόμων, ξέφωτα και πετρώδεις πλαγιές, αποτελώντας κομμάτι της φυσικής βλάστησης του τόπου.
Κιχώριο (Άγριο ραδίκι)
Cichorium intybus
Το κιχώριο είναι ένα ακόμη από τα άγρια ραδίκια που συναντάμε στη φύση της περιοχής μας.
Cichorium intybus
Το κιχώριο είναι ένα ακόμη από τα άγρια ραδίκια που συναντάμε στη φύση της περιοχής μας.
Θάμνοι
Ανδράχνη (Λαφοκουμαριά – Ελαφοκουμαριά)
Arbutus andrachne
Αειθαλής θάμνος ή μικρό δέντρο της μεσογειακής βλάστησης.
Ξεχωρίζει από τον λείο, ανοιχτόχρωμο κορμό που απολεπίζεται και από τα κοκκινωπά νεαρά κλαδιά.
Συναντάται συχνά ανάμεσα σε ήμερες κουμαριές και άλλους άγριους θάμνους, στη βλάστηση που είναι γνωστή ως «μακία βλάστηση», και αποτελεί χαρακτηριστικό είδος του τοπίου της περιοχής μας.
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
Arbutus andrachne
Αειθαλής θάμνος ή μικρό δέντρο της μεσογειακής βλάστησης.
Ξεχωρίζει από τον λείο, ανοιχτόχρωμο κορμό που απολεπίζεται και από τα κοκκινωπά νεαρά κλαδιά.
Συναντάται συχνά ανάμεσα σε ήμερες κουμαριές και άλλους άγριους θάμνους, στη βλάστηση που είναι γνωστή ως «μακία βλάστηση», και αποτελεί χαρακτηριστικό είδος του τοπίου της περιοχής μας.
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
Λαδανιά
Χαμηλός, ξυλώδης θάμνος που φυτρώνει σε ξηρές, πετρώδεις πλαγιές.
Στην περιοχή μας τη συναντάμε με λευκά ή ροζ άνθη, με τα χαρακτηριστικά «τσαλακωμένα» πέταλα και το έντονο κίτρινο κέντρο.
Από τη ρητίνη της (λάδανο) παλιά έπαιρναν αρωματικές και φαρμακευτικές ουσίες.
Ανθίζει άνοιξη με αρχές καλοκαιριού και δίνει έντονο χρώμα στο τοπίο.
Πολύ αγαπητή σε έντομα.
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
Χαμηλός, ξυλώδης θάμνος που φυτρώνει σε ξηρές, πετρώδεις πλαγιές.
Στην περιοχή μας τη συναντάμε με λευκά ή ροζ άνθη, με τα χαρακτηριστικά «τσαλακωμένα» πέταλα και το έντονο κίτρινο κέντρο.
Από τη ρητίνη της (λάδανο) παλιά έπαιρναν αρωματικές και φαρμακευτικές ουσίες.
Ανθίζει άνοιξη με αρχές καλοκαιριού και δίνει έντονο χρώμα στο τοπίο.
Πολύ αγαπητή σε έντομα.
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
Κέδρος
Juniperus (γένος)
(στην περιοχή μας πρόκειται για άρκευθο / κέδρο των βουνών)
Ο κέδρος, όπως αποκαλείται τοπικά, είναι αειθαλές κωνοφόρο που απαντάται είτε ως χαμηλός πυκνός θάμνος, είτε ως μικρό δέντρο.
Ξεχωρίζει εύκολα από τα σκληρά, μυτερά βελονοειδή φύλλα του, που σχηματίζουν πυκνές «τούφες» και κάνουν το φυτό δύσβατο.
Αντέχει σε φτωχά εδάφη, ξηρασία και αέρα, γι’ αυτό και συναντάται συχνά σε πρανή, άκρες δρόμων και ανοιχτές πλαγιές. Το φύλλωμά του είναι πυκνό και αρωματικό, ενώ το ξύλο του έχει ιδιότητες που το έκαναν ιδιαίτερα χρήσιμο στην παραδοσιακή ζωή του χωριού.
Το ξύλο του κέδρου – όπως το ήξεραν στο χωριό
Στο χωριό, ο κέδρος δεν ξεχώριζε μόνο για τη σκληράδα του, αλλά και για την αντοχή του στον χρόνο. Ήταν ξύλο που δεν το έτρωγε εύκολα ο καιρός, ούτε η υγρασία, γι’ αυτό και το εμπιστεύονταν στις πιο απαιτητικές δουλειές.
Με κέδρο έστηναν φράχτες και πασάλους, έκαναν στηρίγματα και πρόχειρες καλύβες, εκεί όπου χρειαζόταν κάτι γερό, να κρατά και να μην σαπίζει.
Αυτή η γνώση δεν γράφτηκε σε βιβλία. Πέρασε από γενιά σε γενιά, από στόμα σε στόμα, και σώζεται ακόμη στη μνήμη των παλιών, μαζί με τον τρόπο που διάβαζαν το βουνό και ήξεραν ποιο ξύλο «κάνει» και ποιο όχι.
Σημαντική διευκρίνιση
Ο «κέδρος» του χωριού δεν είναι ο καλλωπιστικός ή ο βιβλικός κέδρος (Cedrus), αλλά είδος άρκευθου (Juniperus).
Η τοπική ονομασία όμως είναι απολύτως θεμιτή και ιστορικά σωστή.
Juniperus (γένος)
(στην περιοχή μας πρόκειται για άρκευθο / κέδρο των βουνών)
Ο κέδρος, όπως αποκαλείται τοπικά, είναι αειθαλές κωνοφόρο που απαντάται είτε ως χαμηλός πυκνός θάμνος, είτε ως μικρό δέντρο.
Ξεχωρίζει εύκολα από τα σκληρά, μυτερά βελονοειδή φύλλα του, που σχηματίζουν πυκνές «τούφες» και κάνουν το φυτό δύσβατο.
Αντέχει σε φτωχά εδάφη, ξηρασία και αέρα, γι’ αυτό και συναντάται συχνά σε πρανή, άκρες δρόμων και ανοιχτές πλαγιές. Το φύλλωμά του είναι πυκνό και αρωματικό, ενώ το ξύλο του έχει ιδιότητες που το έκαναν ιδιαίτερα χρήσιμο στην παραδοσιακή ζωή του χωριού.
Το ξύλο του κέδρου – όπως το ήξεραν στο χωριό
Στο χωριό, ο κέδρος δεν ξεχώριζε μόνο για τη σκληράδα του, αλλά και για την αντοχή του στον χρόνο. Ήταν ξύλο που δεν το έτρωγε εύκολα ο καιρός, ούτε η υγρασία, γι’ αυτό και το εμπιστεύονταν στις πιο απαιτητικές δουλειές.
Με κέδρο έστηναν φράχτες και πασάλους, έκαναν στηρίγματα και πρόχειρες καλύβες, εκεί όπου χρειαζόταν κάτι γερό, να κρατά και να μην σαπίζει.
Αυτή η γνώση δεν γράφτηκε σε βιβλία. Πέρασε από γενιά σε γενιά, από στόμα σε στόμα, και σώζεται ακόμη στη μνήμη των παλιών, μαζί με τον τρόπο που διάβαζαν το βουνό και ήξεραν ποιο ξύλο «κάνει» και ποιο όχι.
Σημαντική διευκρίνιση
Ο «κέδρος» του χωριού δεν είναι ο καλλωπιστικός ή ο βιβλικός κέδρος (Cedrus), αλλά είδος άρκευθου (Juniperus).
Η τοπική ονομασία όμως είναι απολύτως θεμιτή και ιστορικά σωστή.
Η πορδαλιά
(Cotinus coggygria)
Είναι φυλλοβόλος θάμνος ή μικρό δέντρο, χαρακτηριστικός της μεσογειακής και ορεινής βλάστησης.
Ξεχωρίζει για τις εντυπωσιακές, «καπνώδεις» ταξιανθίες της την άνοιξη–αρχές καλοκαιριού και για τα έντονα φθινοπωρινά χρώματα των φύλλων της, που κυμαίνονται από κίτρινο έως βαθύ κόκκινο.
Συχνά απαντάται ανάμεσα σε πουρνάρια, σχηματίζοντας πολύχρωμες συστάδες στο τοπίο.
(Cotinus coggygria)
Είναι φυλλοβόλος θάμνος ή μικρό δέντρο, χαρακτηριστικός της μεσογειακής και ορεινής βλάστησης.
Ξεχωρίζει για τις εντυπωσιακές, «καπνώδεις» ταξιανθίες της την άνοιξη–αρχές καλοκαιριού και για τα έντονα φθινοπωρινά χρώματα των φύλλων της, που κυμαίνονται από κίτρινο έως βαθύ κόκκινο.
Συχνά απαντάται ανάμεσα σε πουρνάρια, σχηματίζοντας πολύχρωμες συστάδες στο τοπίο.
Φιλλύκι
(Phillyrea latifolia)
Το Φιλλύκι είναι αειθαλής μεσογειακός θάμνος.
Απαντάται συχνά μαζί με λαδανιές (Cistus spp.), κουμαριές και πουρνάρια, σχηματίζοντας το χαρακτηριστικό μωσαϊκό της μεσογειακής μακίας βλάστησης.
Στη συγκεκριμένη θέση παρατηρείται ανάμεσα σε λαδανιές, γεγονός απολύτως τυπικό, καθώς τα δύο είδη συνυπάρχουν συχνά στο ίδιο οικοσύστημα.
Το φιλλύκι ξεχωρίζει από τα δερματώδη, στενά φύλλα του και τη συμπαγή μορφή του, ενώ αντέχει ιδιαίτερα στην ξηρασία και στον ήλιο.
(Phillyrea latifolia)
Το Φιλλύκι είναι αειθαλής μεσογειακός θάμνος.
Απαντάται συχνά μαζί με λαδανιές (Cistus spp.), κουμαριές και πουρνάρια, σχηματίζοντας το χαρακτηριστικό μωσαϊκό της μεσογειακής μακίας βλάστησης.
Στη συγκεκριμένη θέση παρατηρείται ανάμεσα σε λαδανιές, γεγονός απολύτως τυπικό, καθώς τα δύο είδη συνυπάρχουν συχνά στο ίδιο οικοσύστημα.
Το φιλλύκι ξεχωρίζει από τα δερματώδη, στενά φύλλα του και τη συμπαγή μορφή του, ενώ αντέχει ιδιαίτερα στην ξηρασία και στον ήλιο.
Ορτανσία
(Hydrangea macrophylla)
Η ορτανσία είναι καλλωπιστικός, φυλλοβόλος θάμνος με μεγάλα, πλατιά φύλλα και εντυπωσιακές σφαιρικές ταξιανθίες.
Ανθίζει από τα τέλη της άνοιξης έως το καλοκαίρι και συναντάται συχνά σε αυλές, κήπους και εκκλησιαστικούς χώρους, όπου δημιουργεί έντονα χρωματικές εικόνες.
Το χρώμα των ανθέων επηρεάζεται από τη σύσταση και την οξύτητα του εδάφους.
(Hydrangea macrophylla)
Η ορτανσία είναι καλλωπιστικός, φυλλοβόλος θάμνος με μεγάλα, πλατιά φύλλα και εντυπωσιακές σφαιρικές ταξιανθίες.
Ανθίζει από τα τέλη της άνοιξης έως το καλοκαίρι και συναντάται συχνά σε αυλές, κήπους και εκκλησιαστικούς χώρους, όπου δημιουργεί έντονα χρωματικές εικόνες.
Το χρώμα των ανθέων επηρεάζεται από τη σύσταση και την οξύτητα του εδάφους.
Δέντρα
Κουτσουπιά
( Cercis siliquastrum )
Η κουτσουπιά είναι από τα πιο χαρακτηριστικά δέντρα της άνοιξης στον τόπο μας.
Πριν ακόμη βγάλει φύλλα, γεμίζει τα κλαδιά της με έντονα ροζ λουλούδια, που ξεχωρίζουν από μακριά μέσα στο πράσινο.
Τη συναντούμε σε πλαγιές, ξέφωτα και άκρες δρόμων, άλλοτε μόνη της και άλλοτε διάσπαρτη μέσα στο τοπίο.
Μετά την άνθηση εμφανίζονται τα καρδιόσχημα φύλλα της, που δίνουν σιγά-σιγά τη θέση τους στο καλοκαιρινό πράσινο.
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
( Cercis siliquastrum )
Η κουτσουπιά είναι από τα πιο χαρακτηριστικά δέντρα της άνοιξης στον τόπο μας.
Πριν ακόμη βγάλει φύλλα, γεμίζει τα κλαδιά της με έντονα ροζ λουλούδια, που ξεχωρίζουν από μακριά μέσα στο πράσινο.
Τη συναντούμε σε πλαγιές, ξέφωτα και άκρες δρόμων, άλλοτε μόνη της και άλλοτε διάσπαρτη μέσα στο τοπίο.
Μετά την άνθηση εμφανίζονται τα καρδιόσχημα φύλλα της, που δίνουν σιγά-σιγά τη θέση τους στο καλοκαιρινό πράσινο.
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
Πλάτανος
(Platanus orientalis)
Ο πλάτανος είναι από τα πιο χαρακτηριστικά και επιβλητικά δέντρα της ελληνικής υπαίθρου. Αγαπά τα νερά και συναντάται κυρίως κοντά σε ρέματα, ποτάμια και υγρές κοιλάδες, όπου σχηματίζει πυκνές, δροσερές συστάδες.
Ξεχωρίζει από τον ψηλό κορμό του, τη χαρακτηριστική φλούδα που ξεφλουδίζει σε σημεία και το πλούσιο φύλλωμά του, που προσφέρει βαθιά σκιά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Οι σφαιρικοί, αγκαθωτοί καρποί του κρέμονται από τα κλαδιά και παραμένουν στο δέντρο για μεγάλο διάστημα, αποτελώντας γνώριμη εικόνα ακόμη και τον χειμώνα.
Στη Μεγαλόχαρη, οι πλάτανοι συνδέονται άμεσα με το νερό, το τοπίο και τις μνήμες της καθημερινής ζωής γύρω από τα ρέματα.
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
(Platanus orientalis)
Ο πλάτανος είναι από τα πιο χαρακτηριστικά και επιβλητικά δέντρα της ελληνικής υπαίθρου. Αγαπά τα νερά και συναντάται κυρίως κοντά σε ρέματα, ποτάμια και υγρές κοιλάδες, όπου σχηματίζει πυκνές, δροσερές συστάδες.
Ξεχωρίζει από τον ψηλό κορμό του, τη χαρακτηριστική φλούδα που ξεφλουδίζει σε σημεία και το πλούσιο φύλλωμά του, που προσφέρει βαθιά σκιά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Οι σφαιρικοί, αγκαθωτοί καρποί του κρέμονται από τα κλαδιά και παραμένουν στο δέντρο για μεγάλο διάστημα, αποτελώντας γνώριμη εικόνα ακόμη και τον χειμώνα.
Στη Μεγαλόχαρη, οι πλάτανοι συνδέονται άμεσα με το νερό, το τοπίο και τις μνήμες της καθημερινής ζωής γύρω από τα ρέματα.
Η καταγραφή της χλωρίδας της Μεγαλόχαρης συνεχίζεται…
Έλατος
(Abies sp.)
(στην περιοχή μας κυρίως Κεφαλληνιακό έλατο – Abies cephalonica)
Ο έλατος είναι ψηλό, αειθαλές κωνοφόρο δέντρο, χαρακτηριστικό των ορεινών περιοχών. Σχηματίζει πυκνά δάση και ξεχωρίζει από τη συμμετρική, κωνική του κόμη και τα επίπεδα, μαλακά βελονοειδή φύλλα του.
Οι βελόνες του είναι επίπεδες, μαλακές και όχι μυτερές, τοποθετημένες σχεδόν σε δύο σειρές πάνω στα κλαδιά, με ανοιχτόχρωμες γραμμές στην κάτω επιφάνειά τους. Ο έλατος αγαπά τα δροσερά και υγρά εδάφη και αποτελεί βασικό στοιχείο του ορεινού τοπίου.
Στην περιοχή μας αναφέρεται απλώς ως έλατος και συνδέεται έντονα με το βουνό, τη σκιά και το δάσος.
(Abies sp.)
(στην περιοχή μας κυρίως Κεφαλληνιακό έλατο – Abies cephalonica)
Ο έλατος είναι ψηλό, αειθαλές κωνοφόρο δέντρο, χαρακτηριστικό των ορεινών περιοχών. Σχηματίζει πυκνά δάση και ξεχωρίζει από τη συμμετρική, κωνική του κόμη και τα επίπεδα, μαλακά βελονοειδή φύλλα του.
Οι βελόνες του είναι επίπεδες, μαλακές και όχι μυτερές, τοποθετημένες σχεδόν σε δύο σειρές πάνω στα κλαδιά, με ανοιχτόχρωμες γραμμές στην κάτω επιφάνειά τους. Ο έλατος αγαπά τα δροσερά και υγρά εδάφη και αποτελεί βασικό στοιχείο του ορεινού τοπίου.
Στην περιοχή μας αναφέρεται απλώς ως έλατος και συνδέεται έντονα με το βουνό, τη σκιά και το δάσος.
Φράξος
(Fraxinus ornus)
Ο φράξος είναι φυλλοβόλο δέντρο που απαντά συχνά στις ημιορεινές και ορεινές περιοχές της Ηπείρου.
Συναντάται σε πλαγιές, ξέφωτα και άκρες δασών, συνήθως σε φτωχά και πετρώδη εδάφη.
Χαρακτηριστικό του γνώρισμα είναι τα σύνθετα φύλλα, που αποτελούνται από πολλά φυλλάρια πάνω σε έναν κοινό μίσχο.
Τα φυλλάρια είναι ωοειδή έως ελλειπτικά, με ελαφρά πριονωτό χείλος και φωτεινό πράσινο χρώμα την άνοιξη και το καλοκαίρι.
Στα νεαρά στάδια εμφανίζεται ως λεπτό, όρθιο δενδρύλλιο, συχνά μπερδεύεται με άλλα φυλλοβόλα είδη, όμως η δομή των φύλλων του τον προδίδει.
Ο φράξος αποτελεί σημαντικό στοιχείο της τοπικής βλάστησης και συμβάλλει στη σταθερότητα των πρανών και στη βιοποικιλότητα της περιοχής.
(Fraxinus ornus)
Ο φράξος είναι φυλλοβόλο δέντρο που απαντά συχνά στις ημιορεινές και ορεινές περιοχές της Ηπείρου.
Συναντάται σε πλαγιές, ξέφωτα και άκρες δασών, συνήθως σε φτωχά και πετρώδη εδάφη.
Χαρακτηριστικό του γνώρισμα είναι τα σύνθετα φύλλα, που αποτελούνται από πολλά φυλλάρια πάνω σε έναν κοινό μίσχο.
Τα φυλλάρια είναι ωοειδή έως ελλειπτικά, με ελαφρά πριονωτό χείλος και φωτεινό πράσινο χρώμα την άνοιξη και το καλοκαίρι.
Στα νεαρά στάδια εμφανίζεται ως λεπτό, όρθιο δενδρύλλιο, συχνά μπερδεύεται με άλλα φυλλοβόλα είδη, όμως η δομή των φύλλων του τον προδίδει.
Ο φράξος αποτελεί σημαντικό στοιχείο της τοπικής βλάστησης και συμβάλλει στη σταθερότητα των πρανών και στη βιοποικιλότητα της περιοχής.
Γκορτσιά (αγριαχλαδιά)
Η Γκορτσιά είναι αυτοφυές δέντρο της περιοχής μας.
Δίνει τους γνωστούς σκληρούς καρπούς, τα γκόρτσα, που παλιότερα ωρίμαζαν μετά το κρύο και χρησιμοποιούνταν κυρίως ψημένα ή για τα ζώα.
Ανθεκτικό δέντρο, δεμένο με την αγροτική ζωή του τόπου.
Η Γκορτσιά είναι αυτοφυές δέντρο της περιοχής μας.
Δίνει τους γνωστούς σκληρούς καρπούς, τα γκόρτσα, που παλιότερα ωρίμαζαν μετά το κρύο και χρησιμοποιούνταν κυρίως ψημένα ή για τα ζώα.
Ανθεκτικό δέντρο, δεμένο με την αγροτική ζωή του τόπου.
«Μύκητες - Αγριόχορτα»
«Στην περιοχή μας φυτρώνουν και διάφορα είδη μανιταριών.
Τα αναφέρουμε μόνο ως μέρος της τοπικής χλωρίδας.
Η συλλογή τους δεν συνιστάται σε όσους δεν γνωρίζουν με βεβαιότητα ποια είδη είναι βρώσιμα, καθώς υπάρχουν είδη που μοιάζουν μεταξύ τους αλλά δεν είναι ασφαλή.»
⚠️ ΠΡΟΣΟΧΗ: το γένος Amanita περιλαμβάνει πολύ τοξικά είδη.
🔒 Σημαντική γενική σημείωση
Η αναγνώριση βασίζεται αποκλειστικά σε φωτογραφικό υλικό.
Τα μανιτάρια δεν συλλέγονται ούτε καταναλώνονται χωρίς επιβεβαίωση από ειδικό.
Τα αναφέρουμε μόνο ως μέρος της τοπικής χλωρίδας.
Η συλλογή τους δεν συνιστάται σε όσους δεν γνωρίζουν με βεβαιότητα ποια είδη είναι βρώσιμα, καθώς υπάρχουν είδη που μοιάζουν μεταξύ τους αλλά δεν είναι ασφαλή.»
⚠️ ΠΡΟΣΟΧΗ: το γένος Amanita περιλαμβάνει πολύ τοξικά είδη.
🔒 Σημαντική γενική σημείωση
Η αναγνώριση βασίζεται αποκλειστικά σε φωτογραφικό υλικό.
Τα μανιτάρια δεν συλλέγονται ούτε καταναλώνονται χωρίς επιβεβαίωση από ειδικό.
Πικραλίδα ή Πικροράδικο ή Ταραξάκο
Η πικραλίδα (Taraxacum officinale), γνωστή στο χωριό μας ως πικροράδικο, είναι ένα από τα πιο κοινά και χρήσιμα άγρια χόρτα.
Στο πρώτο της στάδιο σχηματίζει χαμηλή ροζέτα φύλλων, τα οποία συλλέγονται και καταναλώνονται ως βρώσιμο χόρτο.
Καθώς αναπτύσσεται, βγάζει μικρό κίτρινο άνθος, που θυμίζει χρυσάνθεμο.
Στο τελευταίο στάδιο της ωρίμανσης, το άνθος μετατρέπεται στη χαρακτηριστική λευκή σφαιρική μπαλίτσα σπόρων, γνωστή ως χρυσαλιφούρφουρο*, η οποία σκορπίζει τους σπόρους της με τον άνεμο.
Η πικραλίδα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα φυτού με πλήρη και εύκολα αναγνωρίσιμο κύκλο ζωής, που συναντάται σε λιβάδια, άκρες δρόμων και ακαλλιέργητες εκτάσεις.
*Το χρυσαλιφούρφουρο αποτελεί λαϊκή ονομασία της ώριμης κεφαλής σπόρων της πικραλίδας και είναι γνώριμο παιχνίδι των παιδιών, που φυσώντας το σκορπούν τους σπόρους.
Η πικραλίδα (Taraxacum officinale), γνωστή στο χωριό μας ως πικροράδικο, είναι ένα από τα πιο κοινά και χρήσιμα άγρια χόρτα.
Στο πρώτο της στάδιο σχηματίζει χαμηλή ροζέτα φύλλων, τα οποία συλλέγονται και καταναλώνονται ως βρώσιμο χόρτο.
Καθώς αναπτύσσεται, βγάζει μικρό κίτρινο άνθος, που θυμίζει χρυσάνθεμο.
Στο τελευταίο στάδιο της ωρίμανσης, το άνθος μετατρέπεται στη χαρακτηριστική λευκή σφαιρική μπαλίτσα σπόρων, γνωστή ως χρυσαλιφούρφουρο*, η οποία σκορπίζει τους σπόρους της με τον άνεμο.
Η πικραλίδα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα φυτού με πλήρη και εύκολα αναγνωρίσιμο κύκλο ζωής, που συναντάται σε λιβάδια, άκρες δρόμων και ακαλλιέργητες εκτάσεις.
*Το χρυσαλιφούρφουρο αποτελεί λαϊκή ονομασία της ώριμης κεφαλής σπόρων της πικραλίδας και είναι γνώριμο παιχνίδι των παιδιών, που φυσώντας το σκορπούν τους σπόρους.
Η καταγραφή συνεχίζεται, με νέα είδη που συναντάμε γύρω μας και προστίθενται σταδιακά στο αρχείο.